Topstukken

  • Geklost kussen

    geklost kussen

    (Vermoedelijk) Kantkantoor Verwaest, 1904, ijsgrond geklost in katoen


    Op 19 juni 1904 kwamen prinses Elizabeth en prins Albert, de latere koning Albert I, de waterleiding in Turnhout inhuldigen. Met de sleutels, die hen op dit kussen werden aangeboden, openden ze de twee fonteinen in de kerktuin op de Grote Markt. Het kussen bevat een jachttafereel in art deco met versiering in ajour.

  • Devotiekast met besloten hofje

    devotiekast

    Jozef Jansen (ontwerp), Jules Taeymans (ontwerp meubel), Louis Borghs (meubel), Turnhoutse Clarissen, Adeline Boone (schilderijen), 1937-1943, diverse materialen

    Kanunnik Jozef Jansen maakte het ontwerp als hulde aan de ‘onbevlekte ontvangenis’. De zusters Clarissen werkten vijf jaar lang aan de realisatie. Op het linkse zijpaneel is de legende van Onze-Lieve-Vrouw van de Theobalduskapel tijdens de Slag van Turnhout in 1789 afgebeeld. Wanneer gelovigen in de kapel op een goede afloop van de strijd bidden, merken zij dat het Mariabeeld is verdwenen. Maria heeft de kapel verlaten om zich aan de zijde van de patriotten te scharen en vangt de kanonskogels van de Oostenrijkers in haar mantel op. Wanneer het beeld terugkeert naar de kapel, getuigen drie slijtplekken van haar deelname aan de gevechten.

    Tussen de kantklosjes, wassen beeldjes, borduurwerkjes, relieken en bidprentjes bevindt zich een houten kruis dat met zilver belegd is. Dit kruis zou toebehoord hebben aan de minderbroeder Van Hilgen die in de Grimstedestraat door Franse ruiters werd vermoord tijdens de Boerenkrijg in 1798.

  • Archiefkoffer of 'comme'

    archiefkoffer

    Anoniem, 15de eeuw, eikenhout en ijzer

    In deze ruw afgewerkte koffer met zware ijzeren banden en een slot werden de belangrijkste documenten van het stadsbestuur bewaard. Hij komt uit het oude Stadhuis en is een voorloper van de privilegekast uit 1650.

  • De schat van Turnhout

    de schat van Turnhout

    Anoniem, 1575-1600 na Chr., goud

    Op 16 juni 1891 vindt een metselaar een pot bij verbouwingswerkzaamheden in het huis ‘Het Bruin Peerd’ aan de zuidkant van de Grote Markt. De pot bevat 76 goudstukken, gemunt tussen 1543 en het laatste kwart van de  16de  eeuw. Wellicht gaat het om de spaarpot van een rijke Turnhoutse koopman, die de vreemde munten heeft verdiend door internationale handel in laken, linnen of tijk. Vermoedelijk heeft hij zijn schat rond 24 januari 1597 aan de grond toevertrouwd, wanneer de Staatse troepen onder leiding van prins Maurits Turnhout binnenvallen en het Spaanse bezettingsleger op de Tielenheide een zware nederlaag toebrengen.

    In 2005 kon Stad Turnhout  met de hulp van ‘de Vrienden van het Taxandriamuseum’ 32 munten aankopen op een veiling.

     

  • Jachtdeur

    Jachtdeur

    Deur van het Valkenhof en het Consistorie van den Hoorn
    Adriaan en Jacob Smolderen
    1665
    IJzer, koper en olieverf.
    Collectie Taxandriamuseum (T01293)

    Vanaf de 15de eeuw werden in het oude Stadhuis van Turnhout jachtgeschillen beslecht voor twee jachtrechtbanken. Het Valkenhof behandelde zaken die verband hielden met de jacht met valken op vliegend wild ('veer op veer'). Het Consistorie van de Hoorn hield zich bezig met de jacht met honden op lopend wild ('haar op haar').

    Beide jachtvormen zijn uitgebeeld op de deur uit 1665. In 1648 werd nog geprobeerd om de jachtrechtbank naar Brussel te verhuizen, maar het Turnhoutse stadsbestuur, gesteund door de Heren van Turnhout, verzette zich hiertegen. Tot het ancien régime bleven deze beide rechtbanken actief. 

    De gepolychromeerde deur van het Valkenhof en het Consistorie van den Hoorn uit de 17de eeuw kreeg begin 2014 na een reiniging en afname van de vernislaag haar originele kleurenpracht terug. Het tafereel is terug duidelijk zichtbaar geworden.

     

  • Maria van Zimmeren

    Maria van Zimmeren

    Maria van Zimmeren
    Daniël Mytens de Jonge (1644-1688) – Kader van Jan Cosyns (+ ca. 1728)
    Ca. 1680
    Olieverf op doek, eikenhouten kader
    Collectie Taxandriamuseum (T05677)

    Maria van Nassau (1642-1688) was de jongste dochter van Amalia van Solms. Ze huwde in 1673 met Lodewijk-Hendrik, hertog van Zimmeren. Het Land van Turnhout was na de dood van Amalia van Solms in erfenis gegeven aan haar kleinzoon Willem III, stadhouder en later koning van Engeland. Maria van Zimmeren kreeg echter het vruchtgebruik. Ze werd Vrouwe van Turnhout in 1676. Ze begunstigde vooral het klooster van het Heilig Graf.

    Dit schilderij werd omstreeks 1680 gemaakt door de Haagse hofschilder Daniël Mytens de Jonge. Op het schilderij zijn nog twee kerken te zien in het Begijnhof. Maria van Zimmeren schonk het aan de stad. De zware lijst uit 1682-1683 is gemaakt door de Antwerpse beeldhouwer Jan Cosyns. Hij is belangrijk voor de ontwikkeling van de rocaille en de rococo in onze contreien.