Object in de kijker

Het  'Object in de kijker' verwijst naar het 'Object van de Maand' waarbij Archief & Musea Turnhout maandelijks één voorwerp uit de collectie in de kijker zet. Afwisselend is het object afkomstig van het Begijnhofmuseum, het Nationaal Museum van de Speelkaart, het Taxandriamuseum en het Stadsarchief.

Verwacht niet noodzakelijk waardevolle of unieke stukken. Het kan evengoed om een heel alledaags voorwerp met een bijzonder verhaal gaan. Zo ontstaat een gevarieerd overzicht en worden ook onbekende delen van de collectie aan het publiek getoond. Eén keer per jaar is het 'Object van de Maand' voorbehouden voor een gastmuseum uit de regio.

In alle Turnhoutse musea en op verschillende openbare plaatsen in de stad vind je een foto en een informatiefiche van het collectiestuk. Elk jaar geeft Archief & Musea Turnhout bovendien een bewaarmapje voor deze fiches uit. Een hebbeding voor verzamelaars! 

Dit zijn alle objectfiches vanuit het Taxandriamuseum:

  • Object juni 2017- Bidet

    bidet

    Wie weet nog wat een bidet is? Het Taxandriamuseum bewaart een mooi 19de-eeuws exemplaar van dit meubelstuk dat zich vooral een plaats wist te verwerven in de kamers van de hogere bevolkingsklasse. Lees meer.

  • Object december 2016- Het Huis metten thoren

    ovd dec 2016

    Een belangrijk onderdeel van de collectie van het Taxandriamuseum is het museumgebouw zelf. Het statige kasteeltje met de kenmerkende traptoren is immers bijna 500 jaar oud. In zijn lange levensloop heeft het een groot deel van de geschiedenis van Turnhout meebeleefd en meegeschreven. Lees meer

  • Object juli - augustus 2016 Portret van Amalia van Solms

    ovdm juli

    Het kasteel van de hertogen van Brabant heeft de ontwikkeling van de stad Turnhout sterk bepaald. Zonder dat kasteel waren de Oranjes overigens nooit in deze regio beland. Amalia van Solms werd zelfs ‘vrouwe van Turnhout’. Meer info vindt u hier:

  • Object februari - 2016 Oosterse Sultana

    oosterse sultana

    Hoewel dit 19de-eeuwse object gewoon een veelkleurig porseleinen beeldje van een oosterse sultana lijkt te zijn, is het in werkelijkheid een trekpotje met een theelichtje, toegewezen aan Jacob Petit. Lees meer

  • Object maart 2015 - Kleur en Schoonheid der Bloemen

    Schilderij stilleven van bloemstuk

    De in Meer geboren kunstschilder Petrus Faes (1750-1814) heeft zich vooral gespecialiseerd in bloemstukken en andere stillevens. Omdat bloemen maar een beperkt gedeelte van het jaar bloeien, zijn de geschilderde bloemstillevens tijdens de donkere maanden van het jaar een dankbaar alternatief voor de bovendien vrij dure, geurige zomerse boeketten. Lees verder.

  • Objectfiche oktober 2014 - Toestel om de lengte van de loteling te meten

    Meetoestel lotelingen

    Na de annexatie van de Oostenrijkse Nederlanden door Frankrijk op 1 oktober 1795 zijn onze voorouders 'citoyens français' geworden. In 1798 werd in Frankrijk de conscriptiewet, of de wet op de rekrutering van soldaten, aanvaard in de wanhopige zoektocht naar manschappen voor de bedreigde jonge Franse Republiek. Lees verder.

  • Object mei 2014 - Bronzen kokerbijl

    Bronzen kokerbijl

    In 1965 vonden de gebroeders Engelen, beiden aannemers, tot hun verrassing een aantal bronzen kokerbijlen en sieraden zoals armbanden, kralen en ringen. Deze voorwerpen zaten in een lading vulzand bestemd voor de bouwput van een handelszaak in het Lommelse centrum. Lees verder.

  • Objectfiche april 2014 - Het beeldje van Kasterlee

    Het beeldje van Turnhout

    In het jaar 1841 duikt in Kasterlee een bronzen beeldje op. Het stelt een primitief uitziende man voor met een lange baard. De man is schaars gekleed in een lendendoek en draagt een hoofdband. Zijn rechterhand is boven het hoofd geheven en bevatte oorspronkelijk een speer of ander wapen. Ook met zijn linkerhand lijkt de man iets vast te houden. Wanneer de 'ontdekker', antiquair Jean Van Hal uit Turnhout, het beeldje op de kopt tikt, is het erg geoxideerd en kleeft er zand aan. Lees verder.

  • Objectfiche november 2013 - Merovingische broche van Beerse

    Merovingische broche van Beerse

    Bij opgravingen voorafgaand aan de verkaveling tussen de Leemstraat en de Vrijwilligersstraat in Beerse vonden de archeologen van de Archeologische dienst Antwerpse Kempen (AdAK) een grafveld uit de midden bronstijd (1800 – 1100 v. C.). Het grafveld bestond uit een tiental grafheuvels omgeven door een greppel of een palenkrans. Die waren in de middeleeuwen al met de grond gelijkgemaakt. In één van de grafheuvels lag een schijfvormige mantelspeld uit goudblik, ingelegd met rode almandine. Lees verder.

  • Objectfiche juni 2013 - Maria van Zimmeren

    Schilderij Maria van Zimmeren 

    Sinds kort schittert in het Taxandriamuseum het portret van Maria van Zimmeren, één van de Vrouwen van Turnhout. Samen met Maria van Brabant, Maria van Hongarije en Amalia van Solms illustreert ze in het museum de geschiedenis van Turnhout en de regio.


    Maria van Zimmeren was de jongste dochter van Amalia van Solms, prinses van Oranje. Bij testament had Amalia het Land van Turnhout overgedragen aan haar kleinzoon Willem III. Lees verder.

  • Object mei 2013 - Het toestel van ObrĂ©danne

    Toestel van Obrédanne

    Een ombrédanne is een toestel dat in de geneeskunde gebruikt werd om pijn te bestrijden en om verdoving toe te dienen via inhalatie van ether. Professor Louis Ombrédanne (1871-1956), de uitvinder van dit apparaat, was een Franse kinderarts en plastisch chirurg die zijn etherinhalator introduceerde in 1908. Lees verder.

  • Object december 2012 - januari 2013 - Het hert van Turnhout

    Een opgezet hert met gewei

    Een mannetjeshert is een imposant dier. We hebben het dan niet over een ree of het damhert, de gespikkelde soort die je in het stadspark ziet, maar over het edelhert (cervus elaphus). Een volwassen mannetje heeft een schouderhoogte van zo'n 130 cm en weegt 200 kg. Een typisch kenmerk is zijn groot gewei, dat wel 90 cm hoog kan worden. Het is net door die herkenbaarheid dat hij in het verkeer dient voor 'overstekend wild', ook al komen er in Vlaanderen amper edelherten in het wild voor. Lees verder.

  • Object juli-augustus 2012 - Zicht op de Grote Markt midden 19de eeuw

    Zicht op de Grote Markt - midden 19de eeuw

    Baron Théophile (Theophiel) de Jamblinne de Meux (Namen 1820 - Brussel 1912) tekende dit zicht op de Grote Markt in 1849. Als ingenieur van Bruggen en Wegen ontwierp en realiseerde hij de spoorweg tussen Lier en Turnhout. Bovendien maakte hij in 1887 de eerste studies over het rioleringsnet en de stoepenaanleg in onze stad. Lees verder.

  • Object mei 2012 - De Turnhoutrivier van Pieter-Jan de Smet

    Oud plan van de VS

    Op 27 juli 1864 houdt pater Pieter-Jan de Smet (1801 – 1873), de beroemde missionaris jezuïet die de Verenigde Staten doorkruiste om de indianen te kerstenen, halt aan een 'schoon meer, omringd van vlakten en van een digt Bosch van lorkenbomen.' Hij was onderweg met proviand om een missiepost in de buurt van het huidige Spokane te bevoorraden. Lees verder.

  • Object februari 2012 - Hortus Closus

    Hortus closus

    Kanunnik Jezef Evermodus Jansen was niet alleen een verzamelaar van het Kempens erfgoed, hij droeg ook bij tot de uitbreiding ervan. De 'Hortus Closus' of het besloten hofje is het resultaat van een initiatief van de kanunnik. Lees verder.

  • Object september 2011 - Beeld van de Heilige Barbara

    Heilige Barbara

    Het 'Straatje' van het Taxandriamuseum toont voorwerpen die eertijds tot het vertouwde straatbeeld behoorden, zoals uithangborden en beelden van heiligen. Onze voorouders verwachtten van hen bescherming en bijstand. Het polychroom zestiende-eeuws beeld van de Heilige Barbare leunend tegen een toren is eigendom van de gelijknamige broederschap. Lees meer.

  • Object mei 2011 - Op uw gezondheid!

    Aderlating

    De humorentheorie beïnvloedde tot in de 19de eeuw het medische denken. Volgens deze theorie bezit de mens vier humoren of levenssappen, die elk bij een orgaan horen. De vier humoren zijn bloed, gele gal, zwarte gal en slijm, corresponderend met de organen hart, lever, milt en hersenen. Lees verder.

  • Object maart 2011 - Haardplaat

    object_maart_2011_haardplaa.jpg

    Haardplaten werden bevestigd tegen de achterwand van de hoge open stookplaatsen en beschermden de wanden tegen de hitte van het vuur. Tegelijkertijd zorgden ze voor een behaahlijke uitstraling van warmte en licht naar de kamer toe. Door reliëf aan te brengen op de plaat werden licht en warmte diffuser de kamer ingezonden. Lees verder.

  • Object mei 2009 - Feestgebak/Patacons

    Feestgebak of patacons

    In de plaats van taarten maakten onze voorouders koeken en broden voor speciale gelegenheden. De meest voorkomende vorm was de langwerpige, mensvormige peperkoek, ook wel 'vollaard' of 'krulkoek' genoemd. De vorm wordt vergeleken met een omzwachtelde boreling of een gebusseld Jezuskind. Lees verder.

  • Object december 2008 - januari 2009 - Keien van justitie

    Keien van justitie

    Wie de gerechtskelder van het museum betreedt, treft in de vitrine links bij de ingang twee merkwaardig stenen die met een ketting aan elkaar verbonden zijn: de keien van justitie van de stad Turnhout. Van dit merkwaardige voorwerp van de rechtsgeschiedenis uit het ancien régime zijn maar enkele voorbeelden bewaard in de Nederlanden. Lees verder.

  • Object juli - augustus 2008 - Klein Peerke

    de klompen van Klein Peerke

    Klein Peerke was een boom van een kerel met een lengte van 2,15 of zelfs meer, een schodueromvang van 65,5 cm, handen van 22 cm lang en 16 cm breed, en een voetmaat van 33,5 cm. Hij woog 176 kg. De gemiddelde medemens was toen iets meer dan 1,60 m groot. Peerke was een tijdgenoot van Filip Jaak Brepols, de belangrijkste turnhoutse industrieel, die 1,68 m groot was. Beiden hebben elkaar gekend. Lees verder.

  • Object mei 2008 - Het lettergietapparaat

    Lettergietapparaat

    De uitvinding van de boekdrukkunst geldt als één van de belangrijkste stappen in de evolutie van de mensen. Deze kwam als logisch gevolg van de behoefte die was ontstaan aan meer en goedkopere vermenigvuldiging van geschriften. Het overschrijven van boeken was immers een zeer tijdrovende arbeid, zodat de productie gering was en het product kostbaar. Lees verder.

  • Object februari 2008 - Geuzenteken

    geuzeteken

    In de 16de eeuw was de roomskatholieke kerk in verval. De geestelijken leidden een weinig voorbeeldig leven. De lieten zich benoemen in de ambten waaraan de grootste vergoedingen verbonden waren. Sommigen hielden er een concubine op na en verwaarloosden de eredienst. Van verschillende kanten reageerden overtuigde gelovigen op deze problematische kerkelijke toestanden. Lees verder.

  • Object juni 2007 - Beestentoren

    Beestentoren

    Egels zijn nuttige dieren, die zich voeden met insecten. Als ze in je tuin leven, zal je ze ook regelmatig ontmoeten. Vele tuinen zijn zo opgeruimd dat de egel niet gemakkelijk overwinteringsgelegenheid kan vinden. Bied jij de egel een hotelletje aan in je tuin? Lees verder.

  • Object september 2007 - Deur van het Valkhof

    Jachtdeur valkhof

    In het oude stadhuis van Turnhout waren twee jachtrechtbanken gevestigd: het Valkhof en het Consistory van de Hoorn. Beide hoven waren ontstaan in de 15de eeuw en zetelden in dezelfde kamer van het stadhuis. Voor het Valkhof werden geschillen beslecht tussen de valkeniers of de jacht met vogels. Het Consistorie van de Hoorn was bevoegd voor gewone jachtdelicten met de hond op het hert zoals op het wapenschild van Turnhout. Lees verder.

     

    De gepolychromeerde deur van het Valkenhof en het Consistorie van den Hoorn uit de 17de eeuw kreeg begin 2014 na een reiniging en afname van de vernislaag haar originele kleurenpracht terug. Het tafereel is terug duidelijk zichtbaar geworden.

  • Object in de kijker

    Het  'Object  in de kijker' verwijst naar het 'Object van de Maand' waarbij Archief & Musea Turnhout maandelijks één voorwerp uit de collectie in de kijker zet. Om de vier maanden kiezen ook de medewerkers van het Taxandriamuseum een uniek collectiestuk uit om in de schijnwerpers te zetten. Hier vind je alle voorbije objecten. 

    Hortus Closus

    Beeld van de heilige Barbara

    Haardplaat 

    Hortus Closus

    Kanunnik Jozef Evermodus Jansen was niet alleen een verzamelaar van het Kempens erfgoed, hij droeg ook bij tot de uitbreiding ervan. De 'Hortus Closus' of het besloten hofje is het resultaat van een initiatief van de kanunnik. Uiteindelijk zou er meer dan vijf jaar aan het kastje gewerkt worden, tussen 1937 en 1944. Lees meer

    Beeld van de heilige Barbara 

    Het 'straatje' van het Taxandriamuseum toont voorwerpen die vroeger tot het vertrouwde straatbeeld behoorden, zoals uithangborden en beelden van heiligen. Onze voorouders verwachtten van hen bescherming en bijstand, onder andere van het polychroom zestiende eeuws beeld van de heilige Barbara. Lees meer

    Haardplaat 

    Haardplaten werden bevestigd tegen achterwand van de hoge, open stookplaatsen en beschermden de wanden tegen de hitte en het vuur. Tegelijkertijd zorgden ze voor behaaglijke warmte van warmte en licht naar de kamer toe. Door reliëf aan te brengen op de plaat werden licht en warmte diffuser de kamer in gezonden. Lees meer.

     

    Haardplaat